Re’sen Ceza Verme

1- Memur hakkında disiplin soruşturması yapılmaksızın doğrudan savunması alınarak disiplin cezası verilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı hakkında. (Danıştay 12. Daire, E:2002/1367, K:2005/2816, T:05/07/2005, DD: S.101, s.343)

2- …Disiplin soruşturmasının, disiplin amirince de yapılıp disiplin cezası verilebileceği... Disiplin soruşturması, soruşturmacı atanarak yapılabileceği gibi, disiplin cezasını vermeye yetkili amirce de yapılabilir.

Disiplin cezasının verilebilmesi için memurun kusurlu durumunun öğrenilmesinden itibaren soruşturma açılıp, soruşturma raporunun disiplin kurulu veya yetkili amir tarafından değerlendirilmesi gerekir. Kusurlu durumun tespitinden sonra memurun savunması istenerek yetkili amirce disiplin cezası verilmesi de hukuka uygundur.

İstemin Özeti: ... İlköğretim Okulunda öğretmen olarak görev yapan davacının yasal bir özürü olmadığı halde, 20.12.1994 günü derslere girmediğinden bahisle 4357 sayılı Kanunun 7/b maddesi uyarınca 1 gün maaş kesim cezası ile cezalandırılmasına ilişkin okul müdürlüğünün 18.01.1995 gün ve 410/185 sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada; 657 sayılı Yasanın 128. maddesi ve Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Hakkındaki Yönetmeliğin 19. maddesinde yer alan kuralların birlikte incelenmesinden, memura disiplin cezası verilebilmesi için kusurlu halin öğrenilmesinden sonra belli süreler içinde soruşturma açılması, bu soruşturma sonucu oluşturulan soruşturma raporunun yetkili disiplin kurulu veya amiri tarafından değerlendirilerek disiplin cezası verilmesi gerektiğinin anlaşıldığı, davacı hakkında soruşturmacı tayin edilip soruşturma raporu alındıktan sonra disiplin amirince cezalandırma konusunda bir karar verilmesi gerekirken, olayda soruşturmacı tayin edilmeksizin, disiplin amirince davacının ifadesi ve savunması alınarak tesis edilen dava konusu ceza işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptal eden İstanbul 5. İdare Mahkemesinin 28.11.1995 gün ve 1427 sayılı kararının; 657 sayılı Yasada, disiplin amirinin doğrudan vermeye yetkili olduğu uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarını vermeden önce mutlaka soruşturmacı ataması gerektiği yolunda bir hüküm bulunmadığı öne sürülerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istemidir.

Danıştay Tetkik Hakimi Ö.Ö.`nün Düşüncesi: Temyiz isteminin kabulünün gerektiği düşünülmektedir.

Danıştay Savcısı A.Ö.`nün Düşüncesi: Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında belirtilen nedenlerden hiçbirisine uymayıp idare mahkemesince verilen kararın dayandığı hukuki ve yasal nedenler karşısında anılan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemektedir.

Açıklanan nedenlerle, temyiz isteminin reddiyle idare mahkemesi kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

Türk milleti adına hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü: Uyuşmazlık, öğretmen olan davacının 20.12.1994 tarihinde yapılan memur eylemi nedeniyle izinsiz olarak derslere girmediği nedeniyle bir günlük maaş kesimi cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin işlemden doğmuştur.

İdare mahkemesince, olayda soruşturmacı tayin edilerek ve soruşturma raporu düzenlenerek disiplin amirince cezalandırma yoluna gidilmesi gerekirken, bunun aksine tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Yasasının 126. maddesinde uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarının disiplin amirleri tarafından verileceği kurala bağlanmış, Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Hakkındaki Yönetmeliğin 18. maddesinin 1. fıkrasında da disiplin amirlerinin yetkisi dahilinde bulunan disiplin cezalarını doğrudan verebileceği belirtilmiştir.

Yine aynı yönetmeliğin 19. maddesinde cezanın zamanaşımına uğramasını önleme yönünden disiplin amirine belli süre içinde soruşturmayı başlatma ve soruşturma bitince 15 gün içinde ceza verme zorunluluğu getirilmiştir.

Disiplin soruşturması, soruşturmacı atanarak yapılabileceği gibi, disiplin cezasını vermeye yetkili amirce de yapılabilir. Yani mevzuatta disiplin soruşturması açılması ve disiplin cezası verilebilmesi soruşturmacı atanmasına bağlanmamıştır.

Soruşturma bilgi-belge toplanarak bir olayı aydınlatmak için yapılır. Oysa, olayda davacının derse girmediği tutanakla sabittir. Dolayısıyla disiplin amirince, kendisine yasaca verilen yetkiye dayanılarak davacının savunması istenilerek ceza tatbik edilmesinde mevzuata aykırılık görülmemiştir.

3- Açıklanan nedenlerle İstanbul 5. İdare Mahkemesi kararının BOZULMASINA ve dosyanın yeniden bir karar verilmek üzere anılan mahkemeye gönderilmesine, 16.12.1998 gününde oybirliği ile karar verildi. (D.8.D. E:1996/1380. K:1998/4372 )Memur hakkında disiplin soruşturması yapılmaksızın doğrudan savunması alınarak disiplin cezası verilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı hakkında. (Danıştay 12. Daire, E:2002/1367, K:2005/2816)

4- 657 sayılı yasada disiplin soruşturması açılması ve disiplin cezası verilmesinin soruşturmacı atanmasına bağlanmadığı, disiplin amirince savunma alınmakla disiplin soruşturması açıldığının kabulü gerektiği hk.(D.8.D.,30.03.1992,K:92-549,E:91-1706)

5- Soruşturmacı tayin edilmek suretiyle soruşturma raporu düzenlenmeden disiplin amiri tarafından ilgilinin ifadesi ve savunması alınarak disiplin cezası verilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı.(Danıştay 8.D. Esas: 1996/807 ; Karar :1998/1175)

6- Memur hakkında disiplin soruşturması yapılmaksızın doğrudan savunması alınarak disiplin cezası verilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı hakkında. (Danıştay 12. Daire, E:2002/1367, K:2005/2816, T:05/07/2005)

7- Üst disiplin amirince soruşturmacı tayin edilmeden ve usulüne uygun bir soruşturma yapılmadan doğrudan savunma alınarak verilen disiplin cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı.(Danıştay 8.D. Esas: 1996/1793 ; Karar :1997/1778 )

8- Soruşturmacı atamak veya bizzat yapmak suretiyle, yöntemine uygun şekilde soruşturma açılmadan,olay hakkında gerekli bilgi ve belgeler toplanmadan,usulünce alınan ifadelerle birlikte konunun mevzuat yönünden değerlendirilmesine,rapor düzenlemesine gidilmeden; disiplin amirince,kusurlu memurun yalnızca savunması alınarak disiplin cezası verilmesi (Hukuka aykırılık nedeniyle) mümkün değildir. Sadece savunma alınmış olması soruşturmanın yapılmış olduğu anlamına gelmemektedir. (Danıştay 8.D. Esas: 1994/1044 ; Karar : 1995/447)